Skip to main content

MODEL HLUN TOWNSHIP (KHUA) UKHNAK HLUM KIN CU

Chinram heh Democracy kin daih peupeu i lekhaw Democracy hlan ai ukhnak Township Ukhnak lon kin kuul ii.

Burma Independence ngah hnua ah ukhnak kin lon hnak lar ber tu 1948 kum ai February ni 20 nia ah Falam khua ah Chin ram huapin upa le palai kawi tlang in hlanlai ai Miuk (Chief) Ukhnak ii. Hlanlai ai Miuk Ukhnak in Zanniatram heh Falam hnia ah Siah le Lukhawng pe kuul in zonzai harsa in nung de ii. Cia hlanlai Miuk Uknak lon nia February 20 heh tun kin san ah Chin National Day in cang zo ii. Miuk Ukhnak lon hnua ah Burma ram ukhnak thar in Khua Ukhnak (Township Ukhnak) in tunnia tian Chinram ah ukdun ii sing.
Khua Ukhnak pha lo hnak tam ngai songin:
1) Miphun in konghoidun thillo
2) Miphun in naihnak ram umhlo
3) Khua le khua zuamdunhnak
Khua Uhnak heh hlanlai ai City State tihnak thawn a bangdun ngai ii. Khuapui ngaw le cak sawn in a cak lo khua te uk zianzo de ii. Zai thawn bang ii, ti fangin hlanlai Greek san ai Athína (Athens), Spárti (Sparta), Kórinthos (Corinth) khua ukhnak bang ii. Khua le khua zuamdun in tawngdun de ii. Greek ram heh Persia in uk tumin raltho ai, Greek ram ai khuapui cak ber Sparta le Athens te konghoihnak in Persia raal neh awng ii. Persia neh napui khalkhaw Greek te lala khua le khua rohsia zuamdun hnak in hnuataber ah Sparta khua in Athens khua neh lio ai, cia hnua lam ah Greek miphun heh cak lo zianzo in Rome in neh lio awng ii.
Hlanlai khua in ukhnak Greek ram


Kin pupa san ah miphun tahin khua thupui in ruat in remdun lo hnak, raldunhnak te tian umh de ii. Cia hlanlai ai Khua Ukhnak heh tun kin san tian in Chinram pui in hmang lai ii sing. Tatmataw in bawnhnak 2008 Danhampui/Constitution in Khua Ukhnak (Township) hmang thotho ii.
Chin tihnak miphunpui song ah miphun tam ngai umh ii sing. Cia miphun in pupa san in naihnak ram nai sio ii. Pupa san ai naihnak ram paai ruailo in kilkhawldun, konghoidun tuh hnak ii.
Burma ram ding hnua Chin miphunpui ca ram rin sah in bawnhnak Chinland (Chinram)
Santehhnak in; Webula heh khuapui-niu (town) ihnak Chinram cozah in phuang awng ii. Webula khua heh Town i ve pah tu, Webula khua in nai hnak ram veksen heh ram naitu Zanniat/Webula mi te in thu nai nawn lo ai, Webula vum ai khuapui sawn Falam in thu nai sio ii. Falam in Webula ram heh cozah thunaihnak le sumsaw hmangin hiam bangin bawn thil, tawlrel thil ii. Ramnaitu miphun dinhmun in tu cozah lam in sumsaw le bawmhnak ngah hnak ang kul ngai napui ram thu nai lo dinhmun ah cang rianro hnak in cang ii.
Ciamaanin, miphun paai tuh lo le ram paai tuh lo in hlanlai ai Khua le Khua in ukhnak Township heh com in miphun in naihnak ram dinhmun in ukhnak tungding kin kuul ii.
Burma/Myanmar ram dinhmun le Chinram dinhmun in Democracy ukhnak phuncang lakin Federal Ukhnak kin remcang ber ai, Federal Democracy ukhnak tungdung tuhin raltho teng ii sing.
Burma/Myanmar ram heh miphun le ram in kom khawm in ukhnak Federal Ram kin daih bangin, Chinram heh miphun in dinghnak ram veksen komhnak in dinghnak Federal Chinland i tuhin zuam kin kuul ii.
Zanniat miphun in nai hnak Zanniatram heh Federal Chinland tungdingtu ram le miphun i tuhin zuam tuh hnak ii sing. https://www.facebook.com/SalaiTluangKipThang/posts/pfbid02q55gaoXwzNuXziLFr8zf77ouMRmzo5RHLjzsxXzommz362Ae7SBuJcUZ53cZmf74l

Comments

Popular posts from this blog

HISTORICAL HEGEMONY, TRIBAL LINEAGE, AND MODERN DISUNITY IN CHINLAND

REPORT: HISTORICAL HEGEMONY, TRIBAL LINEAGE, AND MODERN DISUNITY IN CHINLAND - by Salai Tluang Kip Thang Topographic view of Falam Township of Chin hils on Google Map, May 11, 2026. I. Historical Expansion and the Rise of the Tlaisun Hegemony (18th–19th Centuries) The roots of today’s geopolitical and tribal tensions in Chinland can be traced to the expansion of the Tlaisun (Tashon) chiefdoms during the 18th and 19th centuries. Centered in present-day Falam, the Tlaisun established one of the most influential powers in the Chin Hills through aggressive military expansion, tribute systems, and slave-raiding economies. At the height of their influence, Tlaisun authority extended beyond modern Falam into the Lushai Hills (present-day Mizoram), parts of Manipur, and the Chindwin River lowlands, including areas such as Minkin and Mawlaik. This expansion transformed Falam into the dominant regional power long before British colonial intervention. The old Fahlam dynasty, prior to the British ...

CC/CNA in Falam Ting??

Tunnai kin rualpa hnen in he ponka za ing. Thil umhdan ruat lo hrang tu cetin tun dung Falam township ai thil canghnak thu ah innhnen te in online in hlivua hmut dek hnak hiip thai te in cetin ruat lianglo tuh peu ii. Thu umhdan tu hetin ii. 2023 kum November 13 ah Chinland Council ralkap te in Falam township song Myanmar le India ramri ai Rikhawdar khua le Khawmawi ai Tatmataw ralkap camp ciah lang ngah ii. He Tatmataw camp langhnak ah CDF-Zanniatram ralkap te tel in harsa rohin langhnak awng ii. Cia hnua CNO (Chin National Organization) le a rualpui ralkap pawlkom CB (Chin Brotherhood) in 2025 April 7 nia ah hla 5 song tawngdun hnua Falam khuapui ciah lang ngah awng ai, a ang ze in "Falam duai ni kan nei lo." tiin ramcang ah puai bawn in laam tlang thlurhthlo awng ii. Cia hnua a rai lo pah CNO/CNDF in 2025 kum July 5 nia ah CC in Tatmataw kut ai lang in kilkhawlhnak Rihkhawdar ciah kaap ai, CNA ralkap pakhat thi, CDF-Hualngoram ralkap le mipui lam in thi, mipui 3,000 lai Mi...

NINGHIO KUUL

NINGHIO KUUL Zanniat mi khangthar niunawn te hmu fangin konghoitu nailo tuu rual bang ii sing. Zanniat mi heh kin ninghio kuul roh. 1948 kum an Burma ram ding hnua i uham tian, 2020 kum lam tian in Zanniat tihnak miphun heh Zanniatram ah konghoi dunhnak pawlkom nai lo ii. Kin san tian ai kin ling thilhnak tu Bawhlung pawlkom ii, cia rin Run-hlang Bawhlung Pawlkom (RBP) ii. Cia hlan lam ah Run-hlang Siatton in ding awng ti ii. Run-hlang in huap lo hnak te  Lumbang khua tlang lam ciah Sakta ti ii. Sakta le Hlangta tiin kin san tian in remdun lo hnak thu nai bial ii. Zanniat miphun po hmun khua le ram, Zanniatram tu Zanniat hming in ding hnak, Zanniat hming in konghoi dun hnak pawlkom le committee pakhat niu rin umh lo ii. Kum 70 luan lam tian in Zanniat hming in konghoi dunhnak, thu rel tlang thilhnak zai khai umh lo. Mah khua niuniu in ding sio ai, khua khat le khua khat zuamdunhnak, cozah lam thil ti ben deuh te in amahte khua hrang ian ruat in thil bawn thu te za pha t...