Skip to main content

MODEL HLUI TOWNSHIP (KHUA) RORELNA BANSAN A HUN

MODEL HLUI TOWNSHIP (KHUA) RORELNA BANSAN A HUN (https://www.facebook.com/SalaiTluangKipThang/posts/pfbid0bmjPJajvMDwz3weecmRz874roYbj9Lj2JwoUr2HP3kds9edBXYf8tmWUwM1ga4dkl )
Chin ram tan Democracy kan duh tak tak a nih chuan Democracy nih hma Khua hmanga inawpna leh rorelna kan bansan a ngai.
Burma Independence a nih hnu rorelna kan bansan lar ber chu 1948 kuma February ni 20 nia Falam-ah Chinram chhunga palaite leh hotute kal khawmin hmanlai Khawlal/Khua-Lal (Village Chief) hmanga inawpbetna bansan ni kha a ni. Khua-Lal Rorelna hmangin Zanniatram chu Falam hnuaiah awmin, kum tin Chhiah le Lukhawng Falam hnenah pek ngaiin, rethei leh harsa takin kum rei tak (kum 100 vel) an awm. Chu Lal Rorelna tihtawp ni ber chu tunah Chin Natinal Day a lo ni ta a ni. Lal Rorelna tihtawp nimahse hmalai atanga in awpbetna tho khua hmanga in awpbetna leh rorelna chu tun thlengin hman chhunzawm a la ni zela.
Khua Hmanga Rorelna a thatlohnate chu:
1) Hnam nihna anga inkhaihruaina awm thei lo
2) Hnam in ram a nei lo
3) Khua leh khua in tihsiakna



Khua hmanga rorelna hi City States nen inanna a nei. Khua lian leh cak zawk chuan a te zawk leh chak lo an awpbet thin a ni. Hmanlai Greek ram nen innanna a nei a, Greek ram chu Athens, Sparta, Corinth tiin khua tam tak awmin, khua cak zawkin cak lo zawk an in awpbet thin. Persia ram in Greek ram run in awpbet a tum khan Greek ho lungrualin Sparta le Athens kaihruaina in Greek in Persia ram cak tak mai chu tih tlawm a lo ni. Mahse, Greek zingah khua leh khua in nasa takin lal an inchuh a, a tawpna lamah chuan Sparta in Athens a hneh a, chumi hnu lam chuan Greek hnam chu an chak lo telh telh a, Rome in hnehin Rome hnua ah an tlu ta a ni.



Kan pipu hun lai khan khua leh khua nasa takin intihsiakna leh lal inchuhna vangin hnam khat chhungah pawh khua leh khua in hmelmakna leh indonate a thlen thin a ni. Chutiang lal in chuhna khua rorelna (Township system) chu Tatmataw chuan 2008 Constitution hmangin a hmang chhunzawm zel a ni.
Chin-ah hnam tam tak kan awm. Hnam tin in pipu hun tangin ram kan nei vek a, pipu hun atanga kan neih ram boral lovin inkaihruaina thar kan mamawh ta.
Entirnan; Zanniatram chhunga Webula khua chu Chin State sorkar in khuapui (town) nihna pek a ni. Webula chu village atangin Town a nih veleh Webula ram chu a chunga awm Falam khua thuneihna hnuaiah a awm ta mai a ni. Sorkar atangin tanpuina leh project-te Webula in dawng mahse, ram erawh chu ram neitu Zanniat/Webula in thu an nei tawh lova, a chunga Falam rorelna leh duhdan anga kalpui ngai a lo ni ta.
Chuvangin, kan hnam boral lo turin leh hnam in a neihsa ram tih boral a nih lo nan hmanlai rorelna Khua hmanga inawpbetna (Township system) bansanin, hnam pakhat in a neih ram dinhmun nen inmil rorelna thar kan mamawh ta.
Burma/Myanmar-ram huapin kan mamawh rorelnate zingah Federal Rorelna kan duh tlang a, chutiang bawkin Chinland rorelna pawh Chinland chhunga hnam tin in an neih ram hmanga ram puitling Federal Chinland tungding tur kan ni.
Zanniat hnam in a neihsa Zanniatram chu Federal Chinland ti famkimtu kan nih theihna turin hma i la ang u.

Comments

Popular posts from this blog

HISTORICAL HEGEMONY, TRIBAL LINEAGE, AND MODERN DISUNITY IN CHINLAND

REPORT: HISTORICAL HEGEMONY, TRIBAL LINEAGE, AND MODERN DISUNITY IN CHINLAND - by Salai Tluang Kip Thang Topographic view of Falam Township of Chin hils on Google Map, May 11, 2026. I. Historical Expansion and the Rise of the Tlaisun Hegemony (18th–19th Centuries) The roots of today’s geopolitical and tribal tensions in Chinland can be traced to the expansion of the Tlaisun (Tashon) chiefdoms during the 18th and 19th centuries. Centered in present-day Falam, the Tlaisun established one of the most influential powers in the Chin Hills through aggressive military expansion, tribute systems, and slave-raiding economies. At the height of their influence, Tlaisun authority extended beyond modern Falam into the Lushai Hills (present-day Mizoram), parts of Manipur, and the Chindwin River lowlands, including areas such as Minkin and Mawlaik. This expansion transformed Falam into the dominant regional power long before British colonial intervention. The old Fahlam dynasty, prior to the British ...

CC/CNA in Falam Ting??

Tunnai kin rualpa hnen in he ponka za ing. Thil umhdan ruat lo hrang tu cetin tun dung Falam township ai thil canghnak thu ah innhnen te in online in hlivua hmut dek hnak hiip thai te in cetin ruat lianglo tuh peu ii. Thu umhdan tu hetin ii. 2023 kum November 13 ah Chinland Council ralkap te in Falam township song Myanmar le India ramri ai Rikhawdar khua le Khawmawi ai Tatmataw ralkap camp ciah lang ngah ii. He Tatmataw camp langhnak ah CDF-Zanniatram ralkap te tel in harsa rohin langhnak awng ii. Cia hnua CNO (Chin National Organization) le a rualpui ralkap pawlkom CB (Chin Brotherhood) in 2025 April 7 nia ah hla 5 song tawngdun hnua Falam khuapui ciah lang ngah awng ai, a ang ze in "Falam duai ni kan nei lo." tiin ramcang ah puai bawn in laam tlang thlurhthlo awng ii. Cia hnua a rai lo pah CNO/CNDF in 2025 kum July 5 nia ah CC in Tatmataw kut ai lang in kilkhawlhnak Rihkhawdar ciah kaap ai, CNA ralkap pakhat thi, CDF-Hualngoram ralkap le mipui lam in thi, mipui 3,000 lai Mi...

DAWNGPUI (New Year)

Since ancient times, long before the existence of mainstream calendars like the Gregorian Calendar, a distinct tribe called the Zanniat has celebrated a tradition known as Dawngpui . This annual festival, passed down through generations, marks the beginning of a new year. Among the Chin ethnic groups, many tribes celebrate a harvest festival every year. Most tribes, however, do not have a specific date for their celebrations. For the Zanniat tribe, the first day of the new year has been consistently marked by the full moon in October, according to the Gregorian Calendar. In 2024, October 17th is especially significant as the Hunter's Supermoon—the largest full moon of the year—rises, making this year's Dawngpui celebration even more meaningful. One particular tribe claims that their harvest festival should be recognized as the Chin New Year. However, their ancestral tradition lacks a specific day that marks the beginning of the year. Given the precision ...