Skip to main content

JUDAH DAN IN MINUNG AH SUAL (SIN) UMH AWM?

The Fall of Man (1628-1629) by Rubens

Sual (Mirang in Sin) tihnak heh Christian zapui in kin sangdan tu minung hmasaber Adam le Evi (Eve) in Pathian in ai tuh lo in relhnak thingthai ai hnak in minung heh nu songin kin te pah sual (sin) nai cia in suak in sang ii. Cia minung kin ihnak in telhnak sual heh Mirang in Original Sin ti ii.

Hemi Original Sin doctrine hampanhnak thu zong fangin Saint Agustine (354 AD - 430 AD) in amahte san ah mipui te cuuk de ti ii. Cia doctrine heh Bible song ai Genesis 3:17-19 ai thu sirhsan ii.
Christian te in kin sanghnak thu hampui ber kin langhnak ber khiah Jews (Judah miphun) ai laibu hlun Bible song ai ii. Cia Bible nai hmasaber te Jews miphun te in Christian tam sawn in sanhngak original sin thu ciah sang ve awm tihnak ruat kul ngai ii.
Jewish Virtual Library website (https://www.jewishvirtuallibrary.org/) sik fangin minung ciah a nu songin te pah in sual nai cia tihnak sang lo thu le lungkhim lo thu fiang ngai in ngan ii. Jews te sangdan in minung heh he laivum ah sual (sin) nai lo in, fel cia in te ii.
Jews sangdan in minung in a pha lo lam sawn ril de hnak sawn khiah sual (sin) ti ai, minung in thil kin daih ze hnak, duhhamhnak te sawn khiah sual tiin cuuk dun ii. Cia sual heh Hebrew pon in yetzer hara (the inclination toward evil) ti ii.
Jews mi MSc in Medical Cubernetics ngah tu Philosophy le Kabbalah in PhD ngah tu Dr. Laitman in sual (evil) tihnak hetin rel ii.
"Sual tihnak tu minung ai thinlung songin mah hrang ian ruathnak in mi vum ah lar ruaihnak khiah ii"
(evil is the revelation of a person’s egoistic attitude to others)
Jews sanghnak laibu tam ngai umh ai, amah te sirhsan ber hnak thu khiah laibu in nganhnak tam ngai nai ii. Cia te tu:
1. Torah (Moses in nganhnak laibu 5)
2. Psalms (Tehillim)
3. Megillah (Book of Esther)
4. Mishnah
5. Talmud
6. Zohar/Kabballah
7. Mishneh Torah
8. Shulchan Aruch (Code of Jewish Law)
9. Siddur (Prayerbook)
10. Tanya
Jews te sanghnak sirhsanhnak laibu te khiah phan takin siik fangin Christian te in kin linghnak le ruathnak thawn a dang ze ii.
Minung in bawnhnak in sualhnak le khelhnak in luat tuhin, Pathian in ngaithiam tuhin Mosi san ai dan bangin ramsa thisan in hibawlhnak in fel leh thai in Jews in sang ii.
Minung ah laivum ah kin suak pah sual (original sin) umh lo i maanin Jews te sanghnak ah cia sual in luat tuhin Zisuh (Yeshua) kul lo, sang kul lo in umh ii.
Sual (sin/evil) thu ah Jews le Christian kin sanghnak bangdun veng lo hnak in kin Pathian bia dan le Pathian kin sangdan a bangdun thil lo tihnak ruat pha tam ngai ii.
Reference:
5) The Fall of Man drawing (1628-1629) by Rubens Facebook ai i nganhnak: https://www.facebook.com/SalaiTluangKipThang/posts/3040500342831687

Comments

Popular posts from this blog

HISTORICAL HEGEMONY, TRIBAL LINEAGE, AND MODERN DISUNITY IN CHINLAND

REPORT: HISTORICAL HEGEMONY, TRIBAL LINEAGE, AND MODERN DISUNITY IN CHINLAND - by Salai Tluang Kip Thang Topographic view of Falam Township of Chin hils on Google Map, May 11, 2026. I. Historical Expansion and the Rise of the Tlaisun Hegemony (18th–19th Centuries) The roots of today’s geopolitical and tribal tensions in Chinland can be traced to the expansion of the Tlaisun (Tashon) chiefdoms during the 18th and 19th centuries. Centered in present-day Falam, the Tlaisun established one of the most influential powers in the Chin Hills through aggressive military expansion, tribute systems, and slave-raiding economies. At the height of their influence, Tlaisun authority extended beyond modern Falam into the Lushai Hills (present-day Mizoram), parts of Manipur, and the Chindwin River lowlands, including areas such as Minkin and Mawlaik. This expansion transformed Falam into the dominant regional power long before British colonial intervention. The old Fahlam dynasty, prior to the British ...

TUNTENG KAWLRAM POLITICS RUATLANGIN

Aung San in Burma ram ding tuhin Chin, Kachin le Shan miphun te sawm in Panglong Agreement ciah 1947 kum ah sign tlang ii. Cia ben, rampum huap Election nai ai, Aung San in konghoihnak party AFPFL (Anti- Fascist People's Freedom League) in nehhnak co ai, ramuk tuh dan Danhampui (Costitution) thar bawn tlang ii. Aung San tu 1947 July hla ah mah le cabinet pervo nai veksen tluk ciah rek tuar lio ii. Aung San umh lo hnua 1948 kum January 4 nia ah Burma ram independent ngah ai, Aung San in bawnhnak Danhampui ciah hmang cih ai, ciah heh 1947 Constitution tiin ko ii. General Ne Win in 1962 kum ah ralkap hmangin dinglai cozah lon lio ai, 1947 Constitution ciah lon lio ii. Cie pah Ne Win in cozah thar Revolutionary Council ding ai, cia hmangin kum 12 Kawlram uk ii. Kum 12 cetin uk hnua ah Ne Win in 1973 kum ah amah daihdan in rampum huap lungkhimhnak bawn ai, cia lungkhimhnak in 1974 kum ah cozah thar BSPP (Burma Socialist Programme Party) ding ai, cia party hmangin Ne Win in Kawlram pehzo...

Britain thu ian in laivum ah Gulf oil zuar thil hnak Trump in sut lio

Laivum ah oil le gas tam ber suak hmun le lang hmun ber heh middle east ram ai Gulf tipui hiang dung ah i ber ii. Gulf tipui lam in laivum kon zong ah lawng ngaw puipui in oil le gas hleng thil tuhin thunaitu ber heh vanzuang in nazi 8 dawng zuang kuul hmun ai umh Britain ram ai London khuapui song ai coffee dawr in hampanhnak lawng lam sumdawng te lamvak tuh dan tawlreltu Lloyd kut ah umh ai, a hming heh Lloyd's of London tiin ko ii. Laivum ai sumsaw tam ngai man thil phur lawng ngaw puipui ciah hmunkhat in hmun dang ah feh tuhin lamlak ah bawngsia tawk thai, buaihnak tawk thai de maanin, cia bang tawk fangin sumsaw in dingpuitu Insurance umh lo in vak ngam de lo ii. Insurance nai lo lawng ciah company le sumdawng te pawl in ring thil lo, hmang ngam de lo ii. Ciamaan in lawng le thilri nai in rin lamlak ah harsa le bawngsia tawk lekhaw sumsaw sung tuh lo in sumsaw ngah leh thilhnak Insurance nai kuul tengteng dinhmun ii. Insurance nai lawng te ca lamvak tuh dan, com thil hmun le t...