Skip to main content

Salai Tawk Za Lian thawn interview in i thin ah tanghnak songin pakhat



September 3, 2020 nia ah kin Zanniat tluanthu ah hih hlen tuhhnak 2020 kum Kawlram huap General Election November 8 nia ah, Chin State Hluttaw ah palai i tuhin Chin National League for Democracy (CNLD) party in Salai Tawk Za Lian thawn Australia lam in dinhnak Chin Broadcasting Network in tawlrelhnak in Zoom internet video hmangin thuzawtdunhnak nai ii ing. Salai Tawk Za Lian thawn hetin kin pondun thilhnak i bulpak in i ang roh ii. Cen, tawkrel sahtu Chin Broadcasting Network le ai Zanniat Chin Community Canada (ZCCC) ai kin chairman Pa Hrang Hrang Khen Thang vumah khai tam ngai anghnak nai ing.
Sept 3, 2020 nia ah Chin Broadcasting Network hmangin Salai Tawk Za Lian thawn interview lai Zoom video zuk ii. Host kin per sahtu khiah Nu Chin Chin ii.



Kin thureltlanghnak songah politics thula le khangsohnak kin kulhnak te tam ngai songin i thin songah a tang menghnak tu Ti (water) thula ii.

Kaimah rori Laitlang ah i khang lo maanin i lingthiam lo hnak umh tuh bial napui, thu umhdan le khua le ram umhdan ruatin thupui ngai in ruat sah ing. Canada ai umh ve Zanniat mi songin Pa Thawng Za Khen heh Laitlang rori ah suak ai, Maihol khua ah khuabawi te khai per awng in, Laitlang lam ti hardan le ti cuh dunhnak in khua le khua buaihnak thu umh thu te a hnen in za de ing. Cia lakin August 8, 2018 nia ah Zanniat ram song ai Webula khua khiah Kawlram cozah in Myo (City) ihnak pe ai, hmailam ah khuapui in cang tuh ai, inn tam ngai, minung ram ngai umhnak cang tuhin umlamhnak sang ngai umh ii.
Salai Tawk Za Lian thawn kin relkawmhnak ah, Laitlang ah khuapui din tuhin ti ding pha kham ngai in nai thildan ruat kul thu a relhnak le tunhlan lam pah Laitlang ai Zanniat khua khat le khua khat khiah ti maan buai lianglo de hnak thu te khai ruat ngah lianglo ing.
Tlawng run tipui le Aizawl khua ram zuk ii. PHE Pump House khiah Tlawng ai ti lanhnak pump ceet umhmun ii. Cetan Aizawl ah pipe in ti kuat ii.

I naupang lai pah Mizoram (India) ai Aizawl khuapui ah i khang ai, Aizawl ah ti ding pha hardan khiah a lingtu in i cang ve ii. Aizawl ai mipui in ti ding pha heh Aizawl an a cang in feh lekhaw kilometer 10 dung ai Tlawng tipui ai ti heh ceetin duut ai, cia ti nawi heh ciang ruai hnua ah Aizawl khuapui song ah pipe le ceet pump hmangin hlen ai, cetin inn cangcang ah pipe niuniu in camcu nai in zem de ii. Inn cang ah ti khawlhnak tanky heh a siangzah liter/gallon tia in nai kul ai, ti hrang hla siar cozah (PHE dept) hnen ah tangka pe kul ii.
Webula tlang heh hetin Sagaing hmun rawn lam in mawtaw lampui in zu zianzo in Webula khua hleng in Zanniat ram song lam hliang zianzo dan ram suk ii.


Hmailam ah Laitlang lam ah minung kin tam tuh vivo, inn le lo, tlanglenghnak khangso tuh vivo i maanin ti heh kin harsahnak in cang tuh lai tiin ruatsah ve li ing.
Laivum heh kum siar nikhua hnawm tete, khuakheng tam amam ai, minung kin pung tete lakin ti ding pha tlawm amam ii. Laitlang dinhmun in ti thu ah ngaihtam kuul in i ruathnak te tu hetin ii.

𝟏) 𝐋𝐚𝐢𝐥𝐮𝐧𝐠 𝐬𝐨𝐧𝐠𝐢𝐧 𝐬𝐮𝐚𝐤𝐡𝐧𝐚𝐤 𝐭𝐢 𝐫𝐢𝐧𝐠:
Laitlang dinhmun tu ti heh tlang hnia lam ai rawn ti ding lo ai, tlang vum lam in suakhnak ti ring ii. Amah niu in tlang lakin suakhnak ti heh kon zongah umh lo ai, a suak hmun niu ah ian in lang thil ii. Cia ti suak hmun heh hnawm lio lekhaw tu ti ding pha ngah tuh hnak har roh tuh i hang.

𝟐) 𝐓𝐢 𝐥𝐚𝐧𝐠 𝐭𝐡𝐢𝐥𝐡𝐧𝐚𝐤 𝐝𝐚𝐚𝐧 𝐮𝐦𝐡 𝐥𝐨:
Ti lang thil hmun ram naitu le a langtu te karlak ah daan mumal umh de lo in ling ing. Mah daihdan in ti lang liang lo ai, khua le khua remdun lo hnak thu te khai umh liang lo ii.

𝟑) 𝐊𝐢𝐥𝐤𝐚𝐰𝐥𝐝𝐚𝐚𝐧 𝐮𝐦𝐡 𝐥𝐨:
Lailung songin suaknak ti heh Ground Water tiin ko ai, tlang lakin suakhnak ti heh Aquifer tiin ko ii. Aquifer tu tlang song ah ti taanghnak suakhmun kua ii. Tlang song ah ti heh van in tlokhnak ruahti i de ii. Ruahti heh lailung songah rai ngai taang tuhin a awhtu ber heh thingkung le hampa te pawl ii. Laitlang ah inn sahnak le rongsuanghnak tuh maisa ca thing vawng kin kuul hnak in thing heh kum siar tlawm sinsin tio ii. Cia lakin, thing le hampa tam ber hmun tuupui te khiah mawtaw lampui pha kin daihnak in le khua kin to hnak in rohsia hnawm ruai fawn ii.
Vaar laipui le runtipui (Manipuri river) hmuh in, vaar an nisuak lam ah tlangvum lawn zianzo in Zanniat ram song hleng zianzo dan lampui le tlang zuk ii.


Hebang te ruatin hmai lamah Laitlang ah ti ding pha tlawn sinsin thai i maanin harsahnak umh tuh lai dinhmun ii. Tun pah ram le lailung kilkhawl tuh dan te pawl, khua dinh dan te pawl, ti pha ngaiin nai thil tuhin kilkhawldan le a lang tuhdan te pawl heh mithiam te thawn, cozah lam thawn, mipui thawn lungrual in ruat tlang pha in hmu sah ing.






2009 - 2019 kum tian Mizoram ai lailung song ai ti umhdan dinhmun ii.
Ref: https://phed.mizoram.gov.in/uploads/attachments/38c04e2a8086ebfd804222145124a187/report-gwdpl-2020.pdf







Comments

Popular posts from this blog

TUNTENG KAWLRAM POLITICS RUATLANGIN

Aung San in Burma ram ding tuhin Chin, Kachin le Shan miphun te sawm in Panglong Agreement ciah 1947 kum ah sign tlang ii. Cia ben, rampum huap Election nai ai, Aung San in konghoihnak party AFPFL (Anti- Fascist People's Freedom League) in nehhnak co ai, ramuk tuh dan Danhampui (Costitution) thar bawn tlang ii. Aung San tu 1947 July hla ah mah le cabinet pervo nai veksen tluk ciah rek tuar lio ii. Aung San umh lo hnua 1948 kum January 4 nia ah Burma ram independent ngah ai, Aung San in bawnhnak Danhampui ciah hmang cih ai, ciah heh 1947 Constitution tiin ko ii. General Ne Win in 1962 kum ah ralkap hmangin dinglai cozah lon lio ai, 1947 Constitution ciah lon lio ii. Cie pah Ne Win in cozah thar Revolutionary Council ding ai, cia hmangin kum 12 Kawlram uk ii. Kum 12 cetin uk hnua ah Ne Win in 1973 kum ah amah daihdan in rampum huap lungkhimhnak bawn ai, cia lungkhimhnak in 1974 kum ah cozah thar BSPP (Burma Socialist Programme Party) ding ai, cia party hmangin Ne Win in Kawlram pehzo...

Pawlkom naper kin cak thil lo hnak Zanniat dinhmun

Zanniat movement heh kin san ah a thar in nung pan lai ii. Tunhlan ah Zanniat tidun lo in Khua hming cawi in konghoi de ii. Lumbang mi, Locom mi tiin, cetan Falam mi tidun in hlanta upa le konghoitu te in kin hoidan ii. Kin san ah tu mah ihnak miphun dinhmun in konghoi kin kul, mah miphun in naihnak ram huap in Chin ah veksen thawn camran in tel kin kuul tihnak fehpui caan ii hang. Min Aung Hlaing in ralkapdan in Kawlram uk pan pah in mah miphun le ram huap in ram humhim kuul dinhmun kin hleng ii hang. Miphun in dinhnak ram veksen kom in dinhnak Chinram/ Chinland ding kin kuul dinhmun ii. Cia heh Union tiin khai ko ai, Federal State tiin khai ko ii. Zanniat in miphun le ram ca konghoihnak ah mi thawn camran in ding pan ve hang sing. Hlanlai pah Zanniatram huap in konghoidunhnak umh awng lo kin i maanin pawlkom in naperdan thiam lo hnak tam ngai nai ii sing. Zanniat in ralkap (CDF-Zanniatram) ding hang. Zanniatram huap in kilkhawl dunhnak pawlkom ding kuul maanin ZAB (Zannia...

NINGHIO KUUL

NINGHIO KUUL Zanniat mi khangthar niunawn te hmu fangin konghoitu nailo tuu rual bang ii sing. Zanniat mi heh kin ninghio kuul roh. 1948 kum an Burma ram ding hnua i uham tian, 2020 kum lam tian in Zanniat tihnak miphun heh Zanniatram ah konghoi dunhnak pawlkom nai lo ii. Kin san tian ai kin ling thilhnak tu Bawhlung pawlkom ii, cia rin Run-hlang Bawhlung Pawlkom (RBP) ii. Cia hlan lam ah Run-hlang Siatton in ding awng ti ii. Run-hlang in huap lo hnak te  Lumbang khua tlang lam ciah Sakta ti ii. Sakta le Hlangta tiin kin san tian in remdun lo hnak thu nai bial ii. Zanniat miphun po hmun khua le ram, Zanniatram tu Zanniat hming in ding hnak, Zanniat hming in konghoi dun hnak pawlkom le committee pakhat niu rin umh lo ii. Kum 70 luan lam tian in Zanniat hming in konghoi dunhnak, thu rel tlang thilhnak zai khai umh lo. Mah khua niuniu in ding sio ai, khua khat le khua khat zuamdunhnak, cozah lam thil ti ben deuh te in amahte khua hrang ian ruat in thil bawn thu te za pha t...