Skip to main content

KAWLRAM KONGHOIDAN RUAT ZIANZO KONGIN

Rel pha tam ngai napui, tundung 2020 kum November ah rampum in acozah rilhnak Election umh tuh thawn, cia hlan ah Union Peace Conference umh tuh thawn thu ruat pha tam ngai ii.

2008 Constitution/Daanpui heh kin daih awm? Kin daih lo ii. Inapui 2008 constitution daan hlun in Election in acozah ding thilhnak daan tu kin daih sio loi ii. 2008 constitution hmangin election hmasaber 2010 kum ah Kawlram mipui in vote in ralkap party in kin linghnak USDP tling ai kum 5 acozah per ii. Cia acozah per lai ah mipui in ralkap ukhnak thotho in ruat ai, he acozah in danglamhnak cetih ze in kin fehpui tuh lo in um sio ii. Cetin kum 5 liam ai, 2015 kum ah NLD party in Pi Suu Kyi rinsan in election ah tel ai a hlanta ai USDP party tu lang pha umh lo rori in tlok suang ii. Inapui, mipui in NLD in 2008 daanpui khiah kin thleng sah tuh, cia daan thleng in Democracy ngaingai ngah tuhin um tlang sio napui 2020 kum tian kum 5 song ah 2008 daanpui thlengh thil tuh thu umh lovin acozah rilhnak Election kin hleng thio i hang.

A vum lam ai thu umhdan sikin Kawlram mipui in a um roh hnak NLD party in 2008 daanpui heh thlengh thil lo, i hlah lekhaw thlengh nuam lo tihnak a lin zo ii. Ikhalkhaw, tunhlan SPDC cozah ukhnak tahin tu tlanglenghnak lam le sumsaw lam in rohsia kum 10 song ah Kawlram heh a khangso zo i hang. Cia khangsohnak hlum in hlanlai SPDC cozah bangin tu Kawlram cozah lam thu nai bentu te in a hiam tuh ngal lo tihnak tu Kawl ralkap dinhmun in le mipui dinhmun in a lin zo ii.

2008 daanpui thleng lovin, he daan in 75% democracy pehnak in rin ram heh rohsia a khangso zo ii. Cia ruatin 100% democracy ram i selai zai kin bang ni maw? Zai bang democracy kin daih tihnak tu thukhat i rih selai.

Ralkap in bawnhnak daan heh thlengh tuhin 2008 daan hlun tuhin lungkhimtu ramsong ai party (NLD, USDP, daingyinta party) in thleng thil lo tihnak tu a lin zo ii. Ciamaan 2008 daan song ah umh lo hnak hmangin Kawlram cozah heh tawng kul tihnak ii. He ruatin Kawl ralkap cozah heh ralthuam le politics in tawng hnelhno tu te pawl khiah a thupui i hang. Chin dinhmun in tu Chin National Front (CNF) te bang a thupui ngai i hang.

NCA (Nationwide Ceasfire Agreement) heh Kawl ralkap cozah thawn tawngdun tuh nawn lovin lungkhimtu pawlkom te ian tel thil ii. 2008 daan in nung hnak party te in he NCA ah ralkap thawn remhnak bawn kulhnak umh lo tihnak ii. Hemi thu umhdan politics heh lingthiam kin kul, Kawlram dinhmun in thupui ngai ii.

Ralkap in 25% cozah ah thu nai ai, a dang 75% heh Kawlram mipui in ralkap thawn relkawm in, 2008 daan hnia ah nung lo hnak pawlkom te daihdan thawn relkawm in, Kawlram heh democracy ram, daingyinta le Kawl remhnak bawn in Democracy ram ding tuh dan thu heh kin thupui ii.

Salai Tluang Kip Thang
Ottawa, Canada

Comments

Popular posts from this blog

HISTORICAL HEGEMONY, TRIBAL LINEAGE, AND MODERN DISUNITY IN CHINLAND

REPORT: HISTORICAL HEGEMONY, TRIBAL LINEAGE, AND MODERN DISUNITY IN CHINLAND - by Salai Tluang Kip Thang Topographic view of Falam Township of Chin hils on Google Map, May 11, 2026. I. Historical Expansion and the Rise of the Tlaisun Hegemony (18th–19th Centuries) The roots of today’s geopolitical and tribal tensions in Chinland can be traced to the expansion of the Tlaisun (Tashon) chiefdoms during the 18th and 19th centuries. Centered in present-day Falam, the Tlaisun established one of the most influential powers in the Chin Hills through aggressive military expansion, tribute systems, and slave-raiding economies. At the height of their influence, Tlaisun authority extended beyond modern Falam into the Lushai Hills (present-day Mizoram), parts of Manipur, and the Chindwin River lowlands, including areas such as Minkin and Mawlaik. This expansion transformed Falam into the dominant regional power long before British colonial intervention. The old Fahlam dynasty, prior to the British ...

NINGHIO KUUL

NINGHIO KUUL Zanniat mi khangthar niunawn te hmu fangin konghoitu nailo tuu rual bang ii sing. Zanniat mi heh kin ninghio kuul roh. 1948 kum an Burma ram ding hnua i uham tian, 2020 kum lam tian in Zanniat tihnak miphun heh Zanniatram ah konghoi dunhnak pawlkom nai lo ii. Kin san tian ai kin ling thilhnak tu Bawhlung pawlkom ii, cia rin Run-hlang Bawhlung Pawlkom (RBP) ii. Cia hlan lam ah Run-hlang Siatton in ding awng ti ii. Run-hlang in huap lo hnak te  Lumbang khua tlang lam ciah Sakta ti ii. Sakta le Hlangta tiin kin san tian in remdun lo hnak thu nai bial ii. Zanniat miphun po hmun khua le ram, Zanniatram tu Zanniat hming in ding hnak, Zanniat hming in konghoi dun hnak pawlkom le committee pakhat niu rin umh lo ii. Kum 70 luan lam tian in Zanniat hming in konghoi dunhnak, thu rel tlang thilhnak zai khai umh lo. Mah khua niuniu in ding sio ai, khua khat le khua khat zuamdunhnak, cozah lam thil ti ben deuh te in amahte khua hrang ian ruat in thil bawn thu te za pha t...

DAWNGPUI (New Year)

Since ancient times, long before the existence of mainstream calendars like the Gregorian Calendar, a distinct tribe called the Zanniat has celebrated a tradition known as Dawngpui . This annual festival, passed down through generations, marks the beginning of a new year. Among the Chin ethnic groups, many tribes celebrate a harvest festival every year. Most tribes, however, do not have a specific date for their celebrations. For the Zanniat tribe, the first day of the new year has been consistently marked by the full moon in October, according to the Gregorian Calendar. In 2024, October 17th is especially significant as the Hunter's Supermoon—the largest full moon of the year—rises, making this year's Dawngpui celebration even more meaningful. One particular tribe claims that their harvest festival should be recognized as the Chin New Year. However, their ancestral tradition lacks a specific day that marks the beginning of the year. Given the precision ...